7.1.2026 \ Συνάντηση με το Υπουργείο Πολιτισμού

Αθήνα 7.1.2026

Προς:

Υπουργείο Πολιτισμού

Γραφείο Γενικής Γραμματέως Σύγχρονου Πολιτισμού, κα Ελένης Δουνδουλάκη

Κοινοποίηση:

Γραφείο Υπουργού Πολιτισμού

Θέμα:

Βασικές θέσεις σχετικά με την προσβασιμότητα και τη συμπερίληψη στην Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών (ΑΣΠΤ).

Αξιότιμη κα Δουνδουλάκη,

Ενόψει της επικείμενης συνάντησής μας, σας αποστέλλουμε την παρούσα επιστολή προκειμένου να θέσουμε τους βασικούς άξονες της συζήτησής μας, οι οποίοι αφορούν την άρση των αποκλεισμών που αντιμετωπίζουν οι καλλιτέχνες με αναπηρία στην Ελλάδα.

Στόχος μας είναι να μοιραστούμε μαζί σας την εμπειρία και την τεχνογνωσία που ήδη έχουμε, ώστε η καλλιτεχνική επάρκεια να αποτελεί το μόνο κριτήριο αξιολόγησης, μακριά από αποκλεισμούς.

Η επαγγελματική εμπειρία, η συμμετοχή μας σε διεθνή δίκτυα και η καθημερινή καλλιτεχνική πρακτική στην Ελλάδα και το εξωτερικό, μας καθιστούν έτοιμους να συνδιαμορφώσουμε ένα νομοθετικό πλαίσιο χωρίς αποκλεισμούς των ανάπηρων υποψήφιων φοιτητών από την τριτοβάθμια εκπαίδευση στον τομέα των παραστατικών τεχνών.

Η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών (ΑΣΠΤ) αποτελεί την

καταλληλότερη στιγμή για να διαμορφωθεί το τοπίο του χορού στην Ελλάδα ως ένα θετικό παράδειγμα προς μίμηση στον Ευρωπαϊκό χάρτη, εφόσον έχει έως σήμερα χαρακτηριστεί αρνητικά.

https://www.europebeyondaccess.com/the-new-report-launched-learning-to-change-highlights-urgent-need-for-accessible-performing-arts-education/

Στο πλαίσιο αυτό, επιθυμούμε να θέσουμε τα ακόλουθα ζητήματα:

1. Νομοθετικό πλαίσιο και άρση του κριτηρίου της «αρτιμέλειας»:

Θεωρούμε κρίσιμο το άνοιγμα της συζήτησης για την οριστική κατάργηση των διατάξεων του Π.Δ. 372/1983 (άρθρο 8), οι οποίες θέτουν ως προϋπόθεση εισαγωγής στην ανώτερη καλλιτεχνική εκπαίδευση χορού το κριτήριο της «αρτιμέλειας» που έρχεται σε σύγκρουση με τα κάτωθι άρθρα του Συντάγματος:

- 21 παρ. 6 που καθιερώνει το ατομικό και κοινωνικό δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία στην αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη, υιοθετώντας το κοινωνικό μοντέλο αναπηρίας αντί του ιατρικού

- Άρθρο 4 παρ. 1: και την Αρχή της Ισότητας

- Άρθρο 5 παρ. 1: στο Δικαίωμα Ελεύθερης Ανάπτυξης της Προσωπικότητας

- Και στον Νόμο 4443/2016 (Ενσωμάτωση Οδηγίας 2000/78/ΕΚ): που απαγορεύει ρητά κάθε μορφή άμεσης ή έμμεσης διάκρισης λόγω αναπηρίας στον τομέα της απασχόλησης και της εκπαίδευσης.

Η εναρμόνιση με το πλαίσιο που ήδη ισχύει για το θέατρο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμόρφωση της χώρας με τις συνταγματικές επιταγές περί ισότητας και επαγγελματικής ένταξης των ΑμεΑ.

2. Κτηριακή προσβασιμότητα:

Η προσβασιμότητα στη ΑΣΠΤ πρέπει να διασφαλίζει την πλήρη, αυτόνομη και ασφαλή πρόσβαση των σπουδαστών και καλλιτεχνών σε όλες τις εγκαταστάσεις (π.χ. αίθουσες χορού, σκηνές, αποδυτήρια, WC) και τους

περιβάλλοντες χώρους αυτών.

3. Πρόγραμμα Σπουδών με βάση και τη Συμπερίληψη:

Είναι αναγκαίο να συζητηθεί πώς το εκπαιδευτικό υλικό και οι μέθοδοι διδασκαλίας θα είναι συμβατές με την έννοια της προσβασιμότητας (π.χ. ακουστική περιγραφή, διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα όπου απαιτείται κ.α). Προϋπόθεση αποτελεί η επιμόρφωση των καθηγητών στο

ειδικό θέμα.

4. Θεσμική συνεργασία και εποπτεία:

Προτείνουμε τη δημιουργία μιας επιτροπής στα πρότυπα της Μονάδας Ισότιμης Πρόσβασης των Πανεπιστημίων προκειμένου να εξασφαλίζει και να αναθεωρεί τον τρόπο συμπερίληψης και προσβασιμότητας και να προάγει την καλλιτεχνική πράξη.

Οι ως άνωθι θέσεις θα συμβάλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός συμπεριληπτικού εκπαιδευτικού πλαισίου και συνεπώς ενός συμπεριληπτικού επαγγελματικού πεδίου.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για την περαιτέρω ανάλυση των παραπάνω κατά τη διάρκεια της συνάντησής μας.

Με εκτίμηση,

Για το Δίκτυο Άρση

Μαρία Κολιοπούλου, χορογράφος, καλλιτεχνική διευθύντρια Ομάδας Σύγχρονου Χορού Πρόσχημα

Μέντη Μέγα, χορεύτρια, χορογράφος, καθηγήτρια ιστορίας χορού και χορογραφίας

Ντέμη Παπαθανασίου, μηχανολόγος μηχανικός, crip χορεύτρια, χορογράφος

Ισμήνη Σλέιπερ, χορεύτρια με οπτική αναπηρία

Μέλη του Δικτύου Άρση για τον Χορό και την Αναπηρία

Κατερίνα Αβραμοπούλου | χορεύτρια

Δέσποινα Ασλανίδου | κοινωνική λειτουργός, ειδική παιδαγωγός, ιδρύτρια και πρόεδρος

της Artogether

Ολυμπία Αντώνενα | χορεύτρια, υπεύθυνη επικοινωνίας του πολιτιστικού οργανισμού

liminal - Πρόσβαση στον Πολιτισμό

Σμαράγδα Βάγια | φυσικοθεραπεύτρια 

Άννα Βεκιάρη | χορεύτρια, δασκάλα χορού, χοροθεραπεύτρια, ομάδα χορού ΈΞΙΣ

Μαρία Βλάχου | πολιτιστική διαχειρίστρια, σύμβουλος προσβασιμότητας

Κατερίνα Γεβετζή | χορεύτρια, χοροδιδάσκαλος, χορογράφος

Φωτεινή Γιώτη | μητέρα ανάπηρου ατόμου

Όλγα Δαλέκου | ηθοποιός

Μαρία Ιωαννίδου | ανάπηρη χορεύτρια, ψυχολόγος

Βενετσιάνα Καλαμπαλίκη | χορεύτρια

Ιωάννα Κιουλχατζή | εκπαιδευτικός μουσικής, γονέας ατόμου ΑΜΕΑ

Χρήστος Κισσάς | ανάπηρος χορευτής, χορογράφος

Μαρία Κολιοπούλου | χορογράφος, καλλιτεχνική διεύθυνση Ομάδας Σύγχρονου Χορού

Πρόσχημα

Ανδρέας Κολίσογλου | ψυχολόγος, χορευτής 

Μαριλένα Κουκούλη | πολιτιστική διαχειρίστρια

Ειρήνη Κουρούβανη | χορεύτρια με αναπηρία, χορογράφος, δασκάλα αυτοσχεδιασμού

Βιτόρια Κωτσάλου | χορεύτρια, χορογράφος

Χριστίνα Λιάτα | International Development and Diffusion Performing arts

Κώστας Λαμπρούλης | καλλιτεχνικός διευθυντής Synergy of Music Theatre (Smouth)

Πολίνα Μανωλιά | πολιτιστική διαχειρίστρια

Μέντη Μέγα | χορεύτρια, χορογράφος, καθηγήτρια ιστορίας χορού και χορογραφίας

Εύα Μιχαηλίδου | δασκάλα χορού, χοροθεραπεύτρια 

τηλ.: 6941 655581 Ντέμη Παπαθανασίου | email: arsinetwork.gr@gmail.com

Τέτη Νικολοπούλου | δασκάλα χορού, καθηγήτρια Φ.Α, χορογράφος, χορεύτρια

Ιωάννα Ντούρου | χορεύτρια

Βασίλης Οικονόμου | ανάπηρος ηθοποιός, σκηνοθέτης

Μπετίνα Παναγιωτάρα | δραματουργός, θεωρητικός χορού

Αγγελική Πανταζή | μοντέρ, οπερατέρ

Αγγελική Παπαδάτου | χορογράφος

Φιλαρέτη Παπαδοπούλου | ανάπηρη χορεύτρια, χορογράφος

Ντέμη Παπαθανασίου | μηχανολόγος μηχανικός, crip χορεύτρια, χορογράφος

Χρίστος Παπαμιχαήλ | ηθοποιός, διευθυντής οργανισμού liminal - Πρόσβαση στον

Πολιτισμό

Γιώτα Πεκλάρη | χορεύτρια με Πολλαπλή Σκλήρυνση, χορογράφος, συν-ιδρύτρια του

πολιτιστικού οργανισμού PLAYGROUND for the arts 

Χρήστος Πολυμενάκος | δημιουργός, ερευνητής, εκπαιδευτής, δημιουργός της

μεθοδολογίας body/word Performance Writing

Αγγελική Σακελλαρίου | εργοθεραπεύτρια

Μανώλης Σαριδάκης | ανάπηρος χορευτής, χορογράφος 

Νίκη Σαριδάκη | μητέρα ανάπηρου ατόμου

Ισμήνη Slijper | χορεύτρια με οπτική αναπηρία 

Βαλασία Συμεωνίδου | χορογράφος με αναπηρία

Βάσω Φαρμάκη | αρχιτέκτονας, καλλιτέχνης

Γιώργος Χρηστάκης | ανάπηρος χορογράφος χορευτής

Χρήστος Χριστακόπουλος | ανάπηρος χορευτής

Παρασκευή Χριστοδουλοπούλου | χορεύτρια